2020 Yılı Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programında Katılım Finans Sektörü

Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı tarafından yayınlanan 2020 Yılı Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı kapsamında 2019 Haziran ayı itibarıyla katılım finans sistemine ait veriler değerlendirilmiş, faizsiz finans sisteminin güçlendirilmesine yönelik tedbirler listelenmiştir

Finans sektörünün toplam aktif büyüklüğü, Haziran 2019’da 4,9 trilyon TL olarak gerçekleşmiş olup aktiflerin GSYH’ya oranı da yüzde 122,9 olmuştur. 2019 yılının ilk altı aylık döneminde mevduat bankalarının ve banka dışı kredi kuruluşlarının payında kayda değer bir düşüş görülürken katılım bankaları ve portföy yönetim şirketlerinin paylarında önemli oranda artış görülmektedir.

  • Mali piyasalarda katılım bankacılığı göstergeleri

Haziran 2019 İtibarıyla Katılım Finans Sektörü

  • Katılım bankalarının aktif büyüklüğü Haziran 2019 itibarıyla bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 28,7 artarak 239,2 milyar TL’ye ulaşmıştır.
  • Katılım bankacılığı aktiflerinin toplam bankacılık sektörü içerisindeki payı bu dönemde yüzde 5,1’den yüzde 5,7’ye yükselmiştir.
  • Katılım bankacılığı aktiflerinin en büyük kısmını oluşturan krediler Haziran 2019 itibarıyla bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 11,8 artarak 111,1 milyar TL’den 124,2 milyar TL’ye yükselmiştir.
  • Haziran 2019 itibarıyla katılım fonları toplam tutarı 172,7 milyar TL’ye ulaşmıştır. Bu dönemde katılım fonları toplamı bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 39,6 büyümüştür. Söz konusu katılım fonlarının krediye dönüşüm oranı Haziran 2019 itibarıyla yüzde 71,9 olarak gerçekleşmiştir.
  • Banka kârlılığı açısından değerlendirildiğinde katılım bankalarının dönem net kârı Haziran 2018’de 1,15 milyar TL tutarında iken Haziran 2019 itibarıyla bu tutar 1,25 milyar TL olarak gerçekleşmiştir.
  • Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yurt içinde ve yurt dışında katılım finans sektörü için önemli bir likidite kaynağı olan kira sertifikası ihraçları 2012 yılından bu yana gerçekleştirilmeye devam etmektedir. 2019 yılının ilk altı ayında yurt içinde çeşitli vade ve kira oranlarında TL cinsi toplam 3,1 milyar TL tutarında ihraç gerçekleştirilmiştir. Aynı dönemde yurt içinde döviz cinsi toplam 1,8 milyar avro tutarında kira sertifikası ihraç edilmiştir. Ayrıca altına dayalı kira sertifikası ihraçları kapsamında bu dönemde 32,7 ton altın karşılığında ihraç gerçekleştirilmiştir.
  • Katılım finans sektörü içerisinde yeni gelişmekte olan katılım sigortacılığında Haziran 2019 itibarıyla pencere usulüyle faaliyet gösterenler de dâhil olmak üzere 5’i hayat, 9’u hayat dışı işlem yapan sigorta şirketi faaliyet göstermektedir. Aynı dönem itibarıyla Türkiye’de faaliyet gösteren katılım reasürans şirketi bulunmamaktadır.

Faizsiz Finans Sisteminin Güçlendirilmesine Yönelik Tedbirler

Faizsiz finans sisteminin ülkemiz finans sistemindeki yeri güçlendirilecek, faizsiz finans alanında ürün ve hizmet çeşitliliği ile insan kaynağı geliştirilecek, politika geliştirme süreçlerini destekleyecek araç ve mekanizmalar oluşturulacaktır.

  1. Faizsiz finans sistemine ilişkin ürün ve hizmet çeşitliliğini artırmaya yönelik düzenlemeler yapılacaktır.
    • Kurumsal faizsiz borç uygulamalarının kurulması teşvik edilecektir.
    • Faizsiz finans alanında en iyi uygulama örneği olan sukuk ihracı yapılacaktır.
    • Tarım arazileri gelirlerine yönelik Altyapı GYO kurulacaktır.
    • İhracat finansmanı için ortak standart bir ürün oluşturulacaktır.
    • Faizsiz finans prensiplerine uygunluk adına derecelendirme kuruluşu oluşturulacaktır.
  2. Faizsiz finans prensiplerine uygun pay tabanlı kitlesel fonlaEmtia murabahası işlemlerinin yurt içinde gerçekleştirilebilmesi için kira sertifikasına, elektronik ürün senedine veya hisse senedi portföyüne dayalı platformların oluşturulması sağlanacaktır.
    •     Kurulması öngörülen piyasanın/platformun işleyişine ilişkin iş akış süreçleri ve standartlar belirlenecektir.
  3. Faizsiz finans denetim standartları oluşturulacaktır.
    • Faizsiz finans kuruluşlarına ilişkin altı denetim standardı mevzuatımıza kazandırılacaktır.
  4. Faizsiz finansa ilişkin araç ve kurumların terminolojisinin standardizasyonu sağlanacaktır.
    • Kurumlar arası terminoloji birliğini sağlamak üzere Türkiye Katılım Bankaları Birliği tarafından yayınlanan Terimler Sözlüğü yeni araçları da içerecek şekilde geliştirilecektir.
    • SPK tarafından Kira Sertifikaları Tebliğinde değişiklik yapılarak sukuk terimi düzenleme kapsamına alınacaktır.
  5. Faizsiz finans kurumsal yönetişim sistemi tesis edilecek ve uluslararası uygulamalarla uyumlaştırılacaktır.
    • 14/09/2019 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan Faizsiz Bankacılık İlke ve Standartlarına Uyuma İlişkin Tebliğ çerçevesinde katılım bankalarının yönetişim sistemi kurması sağlanacaktır.
  6. Katılım sigortacılığını teşvik edici mahiyette mevzuat ve kurumsal yapı geliştirilecek ve her tür risk grubuna hitap eder şekilde yaygınlaştırılacaktır.
    • Katılım Sigortacılığı Genel Görünüm ve Durum Tespit Raporu hazırlanarak katılım sigortacılığına ilişkin iyileştirme alanları tespit edilecektir.
    • Katılım sigortacılığı faaliyetlerinin faizsiz finans prensipleriyle uyumlu olacak şekilde gelişimini teminen katılım sigortacılığı mevzuatında değişiklik çalışması yapılacaktır.
    • Etkin denetim ve gözetimi sağlamak amacıyla Katılım Sigortacılığı Denetim ve Gözetim Rehberi hazırlanacaktır.
  7. Ülke kaynaklarının yurt dışına akışının önüne geçilmesi için katılım reasürans fonu kurulacaktır.
    • Türk Reasürans Anonim Şirketinin katılım reasürans hizmeti vermesi sağlanacaktır.

 

Kaynak: Strateji ve Bütçe Başkanlığı

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir