Büşra Aydın: Sıradan bir öğle yemeği yedi. Bunun bütün dünya ekonomisini çökerteceğini nereden bilebilirdi?

Siyah Kuğu kuramına göre, çok eski zamanlarda dünyada siyah renkli bir kuğu olduğunu düşünmek olanaksıza yakın bir durumdu. Çünkü daha önce görülen bütün kuğular beyaz renkteydi. Bütün kuğuların beyaz renkli olduğu düşünülen dünyamızda siyah renkli kuğu görülürse, o siyah renkli kuğu büyük etki oluşturacaktı..

Siyah Kuğu olayı, fazla olanaksız olduğu düşünülen bazı olayların, insanlar üzerinde düzenli olarak gerçekleşen olaylardan çok daha büyük ve önemli etkisi olduğunu göstermektedir. Olasılığı düşük bir olayın gerçekleşmesi halinde, piyasaları ciddi anlamda sarsacak kadar güçlü olmasıdır…

Peki hikaye nasıl başladı?

“ Şimdi iyiyim..
Ve devamlı olarak aklımda bir soru ile yaşıyorum…
O gün Kuai’nin teklifine hayır deseydim bugün dünya başka bir yer mi olacaktı?
Milyonlarca insanın hayatını ben mi değiştirdim?…”

Ağarmış saçları ve yorgun yüzüyle günaydın dedi Liu.. Dalgın gözlerle pencereden bulutlu gökyüzüne baktı. Onu bu dalgınlıktan çıkaran mutfaktan gelen bağrışma sesleri oldu. Bir süre sesi dinledikten sonra önemli bir şey olmadığını düşünerek tekrar dışarıyı izlemeye koyuldu.. Hiç olmadığı kadar sessizdi Wuhan.. Bir an için ölüm sessizliği geçti aklından.. Ve alarm çaldı.. Düşünceleri bir kenara bırakıp, işe gitmesi gerekiyordu.. Koşar adımlarla mutfağa doğru ilerleyerek bir şeyler atıştırdı ve evden çıktı.. İçindeki huzursuzluk onun peşini bırakmıyordu. Yavaş bi o kadar da isteksiz adımlarla Huanan Balık Pazarına vardı.. (Fare, köpek, yarasa, kurbağa, kirpi, yılan ve bir sürü vahşi hayvanın beslenip satıldığı bir hayvan ticarethanesi..) Balık tezgahına doğru ilerledi.. Her zamanki gibi o müthiş kalabalıkla tezgahına gelen bi hayli müşterisi oldu.. Karşı tezgahtaki Kuai, yarasaları ipe asarken Liu’ya yarasa çorbası yaptığını ve birlikte yiyeceklerini söyledi.. Liu bu teklife kayıtsız kalmayarak, başını salladı..

Liu o gün hiç keyfi yerinde olmamasına rağmen en sevdiği yemeği yemekten alıkoymadı kendini..Bunun nelere mal olacağını hiçbir insanoğlunun tahmin etmesi mümkün değildi..

İşte hikaye tam olarak burada başladı..

İlk hastalardan alınan örnekler bilinen birçok patojen için test edildi. Yarasa SARS-CoV virüsüne yüzde 85 oranında benzerlik gösteren yeni bir Coronavirüs (COVID-19) tanımlandı. Virüsün damlacık ve yakın temas ile bulaştığı yapılan araştırmalar sonucu ortaya çıktı.. Ve 1 Ocak 2020 tarihinde virüsün ortaya çıkış yeri olduğu düşünülen pazar kapatıldı…

Tarih 27 Aralık 2019… Wuhan’daki bir hastaneye ağır pnömoni tanısıyla üç hasta yatırıldı. İlk vaka Wuhan’daki hayvan pazarında balık satıcısı olan 46 yaşında bir kadındı..Bu vakada hastalık, 23 Aralık 2019 tarihinde ateş, öksürük ve göğüste sıkışma hissiyle belirti verdi. İkinci vaka, hayvan pazarından sıklıkla alışveriş yapan 61 yaşında bir erkekti.Bu vakada, ateş, öksürük ve solunum sıkıntısı ile hastaneye başvurdu. Hastanede ilk iki gün içinde giderek kötüleştiği için entübe edilerek mekanik ventilatöre bağlandı.

Corona virüsünün görülmeye başladığı ilk günlerde sosyal medya hesabından uyarılarda bulunan ve iddiaya göre Çinli yetkililer tarafından susturulmaya çalışılan Çinli doktor Li Wenliang’ın ölüm haberi büyük yankı uyandırdı. Dünya Sağlık Örgütü, Li’nin durumu hakkında bir bilgilerinin olmadığını, Vuhan Devlet Hastanesi ise Dr. Li’nin ölmediğini, durumunun kritik olduğunu açıklamıştı. Çelişkili açıklamalar sonrası hastane, Dr. Li’nin hayatını kaybettiğini kabul etti..

Coronavirüsü ile birlikte dünyanın en büyük ikinci ekonomisine sahip olan Çin’de üretim büyük ölçüde durdu. Dünya ticaretinin merkezi olan bir ülkenin bu şekilde bir tehditle karşı karşıya kalması da haliyle tüm dünyayı etkisi altına aldı…

DÜNYADA NELER OLDU?

COVID-19’un Çin’de görülmesiyle birlikte küresel tedarik zincirlerinde belli sıkıntılar ortaya çıktı ve çeşitli ara malların ve nihai ürünlerin tedarikinde yaşanan problemlerin küresel bir arz şokuna neden olabileceği konusunda endişeler yükseldi.

Virüsün Avrupa ve Kuzey Amerika’da beklenenden daha hızlı ve yoğun bir şekilde yayılmasıyla birçok ülke sosyal ve ticari hayatı kısıtlayıcı önlemler aldı.

Artan kısıtlamalarla birlikte talep şoku küresel büyümeye dair endişeleri arttırdı.

Bütün borsalarda büyük çöküşler yaşandı.

Büyük Çöküşün Resmi

Resim-1       
Resim-2

Resim-3

Resim-4

Resim-5

Resim-6

Dow, S&P birkaç gün içinde %30 düştü.

Rusya ve Suudi Arabistan arasında başlayan petrol savaşlarının üzerine bir de Çin başta olmak üzere bütün dünyada düşen petrol talebi fiyatların hızla düşmesine yol açtı.

FED faizleri 0’a çekerken aynı zamanda hemen dünyadaki bütün merkez bankaları faiz indirdi.

Ülkeler maliye ve para politikalarını bir kenarda bırakarak para arzını inanılmaz bir şekilde arttırmaya başladı.

Dünyanın dev birçok şirketi kamu finansman desteğine muhtaç oldu.

Ve..

Siyah kuğu senaryosu gerçekleşerek, zaten sağlam olmayan zeminde ilerleyen küresel ekonomi iyice yoldan savruldu…

Bu yeni ve bilmediğimiz bir dönemin başlangıcı mı olacak? Göreceğiz…

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir