Erdi Bayram, Katılım Bülteni için Yazdı: Alternatif Finans Yönelişleri ve Katılım Bankacılığı

Konvansiyonel finans sisteminde fon mekanizmalarının ihtiyaca binaen işlememesi, fon transferinde ve kaynak dağılımında etkinsizliğe yol açmaktadır. Diğer bir deyişle fon arz edenler ile fon talep edenlerin buluştuğu varsayılan piyasalarda işlemler bir dizi akıl dışı kararlara, rastgeleliğe ve spekülasyona dayalı olarak yapılmaktadır. Ticari faaliyetlere ivme kazandırması beklenen finans piyasaları bu işlevinden bir hayli uzaklaşmış görünmektedir.
Reel piyasalar ile finans piyasaları arasında oluşan uçurum alternatif finans yönelişlerini gündeme getirmiştir. Özelikle son yıllarda geleneksel kurumlara bağlılığı azaltan finansman olanaklarının gelişmesi bu yönelişi hızlandırmış ve finans sistemi yeni bir boyut kazanmıştır.

Kripto para deneyimi bunun en sarih örneği olarak karşımızdadır. Bunun yanı sıra kitle fonlaması, girişim sermayesi, finansal teknolojiler, paylaşım ekonomisi ve tasarrufa dayalı finansman araçları kolektif olarak büyümektedir.
Faizsiz finans, mevcudiyeti oldukça eskiye dayanan kurumları ve araçlarıyla dünyada faizsiz finans sistemi, Türkiye’de ise katılım finans sistemi olarak kurumlaşmıştır. Katılım finans sisteminin temelini faizsizlik prensibi doğrultusunda işlem yapan katılım bankaları oluşturmaktadır. Bankacılık sistemindeki yapısal sorunlar ve mevzuat eksikliği nedeniyle katılım bankalarının konvansiyonel bankalar ile benzer nitelikte olduğu görülse de, bu iki banka türünün fikri zemini birbirinden ayrışmaktadır.
Katılım Bankacılığı inanç temelli bir bankacılık deneyimi olarak nitelendirilebilir. Ancak burada mevcut sistem içerisindeki üstlendiği rol bakımından bu bankacılık türü “dini” hassasiyete indirgenemez. Nitekim katılım bankalarının kriz dönemlerindeki performansı incelendiğinde, konvansiyonel kurumlar ile arasındaki fark ortaya çıkmaktadır. Bu bankacılık türü yalnızca reel varlıklarla ilişkili “ticari” işlemleri fonlamakta, böylece sağladığı fon akışı reel kesimi, dolayısıyla ekonomiyi canlandırmaktadır.
Katılım bankalarının mevcut finansal sistem içindeki payının “kamu desteğiyle” artırılması çabaları alternatif finans arayışlarıyla birebir uyumludur. Tıkanmış bir sistem içinde nefes almaya olanak tanıyan bu kurumların inovatif bir yaklaşımla -çalışma prensiplerinden kopmaksızın- çağın gerekliliklerine uygun olarak konumlandırılması ve bu doğrultuda birikim-yatırım olanakları sunması finans sisteminin esas işlevini -sermayenin tavandan tabana yayılması- yerine getirmesine olanak sunabilir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir